STICKSPELER RON BAGGERMAN (Door Jaap van Eik,hoofdred.)

NOMADE OP 12 SNAREN.

De Nederlander Ron Baggerman is een van de protégés van Emmett Chapman.Hij speelt al meer dan twintig jaar Stick en reisde heel Europa door.Er zijn van hem twee eigen beheer cd's verschenen.De laatste heet "Galaxy Gypsy".Gesprek met een onverbetelijke zwerver. Het ziet er zo bedrieglijk eenvoudig uit. Je haakt het onderste deel in de broeksriem, steekt het hoofd en rechterarm door een lus en het ding hangt keurig op z'n plaats. Vervolgens plaats je beide handen op de snaren. De noten produceer je door met de vingertoppen op de snaren te tikken, of zoals het in vaktermen heet, te 'tappen'. En dan beginnen de problemen. De verticale stand van het instrument is toch behoorlijk onwennig. Bovendien kun je wel de nodige ervaring hebben op gitaar of basgitaar, de stemming in kwarten en kwinten met de dikste snaar in het midden, stuurt je onherroepelijk het spreekwoordelijke bos in.

Nee, de Stick is een verhaal apart. "Ik ben in Frankrijk eens in contact gekomen met een heel bekende bassist"(Sylvain Marc, speelt o.a. bij Chris Rea) vertelt de Nederlandse pionier Ron Baggerman. "Echt iemand die technisch goed was en ook de "tapping" technieken op de bas , onder de knie had. Hij zag me spelen en bestelde onmiddelijk een Stick. Maar later hoorde ik dat hij er toch mee is opgehouden." De virtuoos uit Gouda aan het werk te zien, is een adembenemende ervaring. Zijn vingers dansen schijnbaar moeiteloos over de snaren, terwijl hij de bas- en melodielijnen op creatieve wijze door elkaar vlecht. Hier staat een waarachtig eenmansorkest. Geen wonder dat Baggerman al een jaar of twintig als een nomade door Europa trekt. Vooral in Zuid-Frankrijk is hij een bekende verschijning geworden.

Het avontuur begon voor hem op 12-jarige leeftijd als kornettist bij het Leger de Heils. Hij kreeg muziekles en ging na verloop van tijd orgel spelen in de kerk, waar hij onder andere zangkoren moest begeleiden. Later mocht de jongeman een gitaar en basgitaar aanschaffen. Het hek was van de dam. Op 22-jarige leeftijd kwam hij via een artikel in dit blad voor het eerst in aanraking met de Stick. "Ja, eigenlijk is het jullie schuld. Ik wist onmiddelijk dat dit mijn instrument was. In die tijd was ik een grote fan van George Duke en symfonische groepen als Emerson, Lake en Palmer. Alle aspecten van de muziek die ik goed vond, van de Mini Moog van Duke tot de bas van Jaco Pastorius, hoorde ik in de Stick. De dollar stond net als nu nogal hoog, dus ik kon me geen nieuwe veroorloven. Gelukkig kon je ze voor relatief weinig geld in een muziekwinkel kopen. Ze konden die dingen niet kwijt. Ik heb er een in Schiedam gekocht voor 800 gulden. Inclusief een extra setje nieuwe snaren.

- UITVINDER EMMETT CHAPMAN IS IN DIE TIJD WEL EENS IN NEDERLAND GEWEEST, MAAR VERDER WAREN ER NAUWELIJKS VOORBEELDEN. HOE BEM JE BEGONNEN?

"Er zat een boek bij.En ik had natuurlijk groot voordeel dat ik goed onderlegd was. Dus ik ben gewoon aan het werk gegaan. Na een jaar of drie kwam ik in Frankfurt voor het eerst in contact met Emmett. Het ging me al aardig af, hoewel ik de rechterhand nog niet echt beheerste. Meestal speelde ik die partijen op een toetsinstrument. Ik kon in muzikaal opzicht iets neerzetten, wat belangrijk is geweest. De meeste mensen wachten volgens mij te lang met optreden voor publiek. Dat moet je al zo snel mogelijk doen omdat je anders niet ontdekt wat wel en niet werkt. Zo ben ik een halve zigeuner geworden. Met een busje heel Europa door. In Zuid-Frankrijk ging ik in de buurt van St. Tropez de campings langs. Via via kwam ik in Cannes terecht, waar ik bleef steken. Je hebt daar al die festivals en je wordt voor van alles uitgenodigd. Ik ben ook nog twee jaar in Engeland blijven hangen".

- OP EEN GEGEVEN MOMENT STOND JE OP DE MUSIKMESSE FRANKFURT TE DEMONSTREREN.

"Ja, in 1987 was er een Stick weekemd in Mainz. Kon je intekenen voor zestig mark en een uurtje les krijgen voor vijftig mark. Ik ben er heen gegaan maar had niet eens een Stick bij me. Emmett zou een workshop geven. Alleen hij was niet erg in z'n sas omdat een deel van zijn Midi-spullen ergens onderweg was blijven hangen. Met als gevolg dat hij niet kon doen wat hij had willen doen en na een uurtje uitgepraat was. Toen vroeg hij de aanwezigen of iemand misschien iets voor kon doen. Niemand meldde zich. Ik vond dat erg rot voor hem. Hij was duizenden kilometers komen vliegen, want zo is hij. Een beetje een idealist. Dat spreekt me ook aan. Omdat ik dacht dat een kwartiertje wel genoeg zou zijn en iemand anders het over kon nemen, ben ik gaan spelen. Toen kwam er weer niemand. Of ik maar verder wilde gaan en misschien een beetje uit kon leggen wat ik zoal deed. Heel vreemd. Ik kwam alleen om te kijken en stond daar ineens te spelen terwijl Emmett Chapman, de man waar ik huizenhoog tegenop keek, naast me stond. Uiteindelijk ging het heel goed. Ik kreeg mijn geld terug en kon alles vragen wat ik wilde weten. Een paar maanden later kreeg ik het verzoek of ik het jaar daarop wilde assisteren in de stand op de musikmesse. Emmett kon natuurlijk niet veel betalen en zo, maar mij maakte dat niets uit. Ik vond alles prima. Het was een mooie gelegenheid om rond te kijken en vragen te stellen. En hij kon me alle geintjes uitleggen".

- JE HAD HET AL EVEN OVER HET LESBOEK VAN CHAPMAN. HEB JE DAAR DE EERSTE JAREN AL JE INFORMATIE UITGEHAALD?

"Wel veel, maar niet uitsluitend. Ik kon noten lezen en kocht ook gitaarboeken en bladmuziek voor piano. Soms werkte het op de Stick, soms niet en moest er van alles omgezet worden. Zo ben ik wel mijn eigen arrangementen gaan creëren. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat ik zover ben gekomen. Vraag een willekeurige, goede instrumentalist maar eens naar welke muziek hij luistert. Meestal zijn het dan hele andere instrumentalisten. Allan Holdsworth luisterde voornamelijk naar saxofonisten. Je moet je niet alleen op de Stick richten. Natuurlijk moet je wel een referentiepunt hebben, maar het kan je ook in de weg staan".

- HOE VAARDIG WAS JE TIJDENS DE ONVERWACHTE VOORSTELLING IN 1987?

"Redelijk. Het is op de Stick vooral een kwestie van doseren. Maar weet je, die techniek , de kwinten en kwarten waardoor je zo intuïtief kunt spelen zoder al teveel van muziek af te hoeven weten, het leerboek; het is ongelooflijk dat iemand dat binnen een paar jaar uit heeft kunnen dokteren. Het is een instrument voor individualisten, maar ook heel geschikt voor bands".

- WAT HEB JE DE AFGELOPEN TIEN JAAR ALLEMAAL GEDAAN ?

"Ach, het probleem is dat ik nooit zo carrièregericht ben geweest. Ik kon allerlei concerten doen, maar ik wilde liever naar de zon. Dus ik heb er nooit werk van gemaakt. Ik verdiende genoeg en had mijn vrijheid. Pas de laatste paar jaar probeer ik wat constructiever te werk te gaan. Het voordeel van mijn nomadenbestaan is wel dat ik enorm veel ervaring heb opgedaan. In Cannes speel ik in de gekste gelegenheden. Cocktailparties, miljonairsjachten, feestavonden; je komt er de vreemdste mensen tegen. James Taylor bijvoorbeeld, stapte een keer op me af in een bar. Hij vond het geweldig en wilde graag meezingen. Maar hij kreeg helemaal geen applaus en zat helemaal te trillen. Zo iemand is niet gewend in zo'n omgeveing te spelen. Dat is niet voor iedereen weggelegd. Je kunt nóg zo'n grote ster zijn, als ze je niet herkennen...ja, in een groot stadion waar de mensen komen voor jou, je band en de lichten, ze kennen al je platen en je teksten uit het hoofd, dan lukt het wel. Ondanks alle beloften en gesprekken , heb ik nooit meer iets van die man gehoord. Ik heb veel bla-bla meegemaakt hoor. Alleen Dave Stewart heb ik nog contact mee. Die heeft een huis daar in de buurt. Vorig jaar kwam ik in contact met Marc André Fortier uit Canada, die een optreden voor me geregeld heeft op het jazzfestival in Montreal. Hij heeft nu de helft van een grote opnamestudio gekocht. De andere helft behoort toe aan Jean François Fabiano, die drummer is geweest van Bob Marley en John Lee Hooker en de muziek schreef voor de derde "Highlander" film. Ze hebben me gevraagd in november een plaat op te nemen.Dit wordt waarschijnlijk een plaat met drums en marimba".

-HEB JE NOG VEEL CONTACT MET EMMET CHAPMAN?

"O ja. Ik ben twee keer bij men op bezoek geweest hij komt minder vaak naar Europa omdat hij het te druk heeft. Iemand die een nieuwe Stick wil bestellen, komt tegenwoordig op een wachtlijst te staan. Zo goed gaat het ja. Vroeger had je vooral mensen die van gitaar of basgitaar overschakelden, nu is er een generatie die meteen met de Stick begint. Ik heb heel lang gespeeld op de tiensnarige versie. Aanvankelijk was ik er niet kapot van omdat de dunne melodiesnaren teveel als een klavecimbel klonkem. Nu levert Emmett er dikke snaren bij als je dit prefereert. Toen ik een keer bij Emmett was zag ik een twaalfsnarige Grand Stick in de werkplaats staan. Zo een heb ik besteld. Ik heb enorm geluk gehad, want ik was er net voor die aardbeving. Enkele dagen nadat ik weg was, kwam de schoorsteen naar beneden waar ik naast had geslapen. Goed getimed. Aanvankelijk speelde ik met zeven melodie- en vijf bassnaren, na een jaar of twee ben ik overgegaan op de zes melodie/zes bassnaren versie.
Bij de zes melodiesnaren zit zo'n Roland GK-2a midi-element, speciaal door Roland aan de Stick aangepast. Werkt uitstekend. Ik heb er nu een besteld met nog een tweede midi-element onder de bassnaren. Ik heb nog een tweede Grand Stick waar weer een heel ander element opzit. Het is actief en je kunt het mono zetten. Ideaal als je dubbele baslijnen met twee handen speelt omdat er dan meer samenhang in zit. Dit actieve element(De "Block" genaamd) klinkt wat elektrischer dan het originele element. Verder gebruik ik de zogenaamde "Patch of Shades". Ontworpen door Emmet. Het is een drukgevoelig wah/volume pedaal waarmee je effecten kunt crossfaden. Je schakelt ze niet uit maar regelt het filter en de intensiteit. Het werkt een beetje als het mondstuk van een saxofoon".